Podstawa programowa z języka kaszubskiego: co trzeba umieć na maturze
To oficjalna lista wymagań z języka kaszubskiego, którą sprawdza egzamin i według której uczą nauczyciele. Ułożyliśmy ją w działy, z wyraźnym podziałem na poziom podstawowy i rozszerzony, i dodaliśmy listę „umiem”, wyszukiwarkę oraz plan nauki.
Najkrócej
Ćwicz na prawdziwych arkuszach: Matura: język kaszubski.
Plan nauki: ile dziennie?
To prosty podział pozostałych wymagań na równe porcje, bez uwzględniania trudności. Zacznij od działów, w których masz najwięcej niezaznaczonych punktów.
Cele kształcenia (wymagania ogólne)
To ogólne umiejętności, które nauczyciel ma rozwijać. Egzamin sprawdza je przez konkretne wymagania szczegółowe poniżej.
Pokaż 4 cele
- I. Świadomość własnego dziedzictwa regionalnego
- I.1 Rozumienie znaczenia literatury i kultury w kształtowaniu poczucia tożsamości regionalnej.
- I.2 Pogłębianie znajomości literatury, języka, historii i kultury regionu.
- I.3 Przygotowanie do świadomego uczestnictwa w życiu społeczności lokalnej.
- II. Kształcenie językowe
- II.1 Kształcenie umiejętności posługiwania się leksykalnymi zasobami języka.
- II.2 Świadome wykorzystanie języka regionalnego do wzmacniania poczucia tożsamości i uczestnictwa w życiu wspólnoty regionalnej.
- II.3 Pogłębianie wiedzy na temat zagadnień z zakresu nauki o języku.
- II.4 Wzbogacanie umiejętności komunikacyjnych, wykorzystywanie języka kaszubskiego w różnych sytuacjach.
- II.5 Stosowanie szeroko pojętej indywidualizacji nauczania w wyrównywaniu kompetencji językowych uczniów.
- II.6 Wyrabianie szacunku do lokalnych odmian języka regionalnego.
- III. Kształcenie literackie i kulturowe
- III.1 Poznawanie i poszerzanie zakresu znajomości literatury kaszubskiej.
- III.2 Kształcenie umiejętności analizy i interpretacji dzieł literackich oraz innych tekstów kultury.
- III.3 Kształtowanie umiejętności świadomego uczestniczenia w kulturze: regionalnej, polskiej, europejskiej i światowej.
- III.4 Kształcenie szacunku dla kultury własnej i innych.
- III.5 Rozwijanie zainteresowania kulturą w środowisku lokalnym i rozwijanie potrzeby uczestnictwa w wydarzeniach kulturalnych.
- IV. Tworzenie wypowiedzi
- IV.1 Rozwijanie umiejętności wypowiadania się w języku kaszubskim w różnych formach wypowiedzi ustnych i pisemnych.
- IV.2 Szerokie wykorzystywanie kompetencji językowych w różnych sytuacjach.
- IV.3 Doskonalenie umiejętności wyrażania własnych sądów, poglądów i opinii.
Spis działów
Liczby w tabeli to ilość wymagań, czyli punktów do opanowania w danym dziale. Kolumna „Poziom podstawowy” dotyczy wszystkich. Kolumna „Dodatkowo na rozszerzeniu” to wymagania, które dochodzą tylko na poziomie rozszerzonym (rozszerzenie obejmuje też cały podstawowy). Kliknij dział, żeby zobaczyć jego wymagania.
| Dział | Poziom podstawowy (liczba wymagań) | Dodatkowo na rozszerzeniu (liczba wymagań) |
|---|---|---|
| I. Świadomość własnego dziedzictwa regionalnego | 5 | 5 |
| II. Kształcenie językowe | 18 | 5 |
| III. Kształcenie literackie i kulturowe | 10 | 5 |
| IV. Tworzenie wypowiedzi | 8 | 3 |
Wymagania szczegółowe
# I. Świadomość własnego dziedzictwa regionalnego
Poziom podstawowy 5
Dodatkowo na poziomie rozszerzonym 5
# II. Kształcenie językowe
Poziom podstawowy 18
- 1. Gramatyka
- 2. Zróżnicowanie języka
- 3. Komunikacja językowa i kultura języka
- 4. Odbiór przekazu językowego
Dodatkowo na poziomie rozszerzonym 5
- 2. Zróżnicowanie języka
- 4. Odbiór przekazu językowego
# III. Kształcenie literackie i kulturowe
Poziom podstawowy 10
- 1. Analiza i interpretacja utworów literackich
- 2. Odbiór tekstów kultury
Dodatkowo na poziomie rozszerzonym 5
- 1. Analiza i interpretacja utworów literackich
# IV. Tworzenie wypowiedzi
Poziom podstawowy 8
- 1. Mówienie
- 2. Pisanie
Dodatkowo na poziomie rozszerzonym 3
- 1. Mówienie
Nic nie pasuje do wyszukiwania. Spróbuj krótszego fragmentu.
Warunki i sposób realizacji
Ta część podstawy jest skierowana do nauczycieli, ale pokazuje, jak ma wyglądać nauka tego przedmiotu.
Pokaż oficjalny tekst
Podstawa programowa w zakresie przedmiotu język regionalny – język kaszubski obejmuje podstawowy i rozszerzony zakres nauczania tego przedmiotu. Kształcenie w obu tych zakresach powinno być realizowane przy użyciu różnorodnych metod. Edukacja kaszubska powinna być realizowana w szkole i poza szkołą. Ważne jest wprowadzenie elementów historii, geografii, przyrody i kultury regionu w obręb treści nauczanych na języku kaszubskim, co powinno być realizowane głównie poprzez uczestnictwo w życiu kulturalnym Kaszub oraz na podstawie literatury. Należy zadbać o to, aby wykorzystywane w procesie edukacyjnym teksty miały standaryzowaną pisownię. Znajomość i rozumienie elementarnych treści kulturowych, społeczno-historycznych i przyrodniczo-geograficznych związanych z Kaszubami i Pomorzem, umiejętność funkcjonowania we wspólnocie kaszubskiej i pomorskiej stosownie do roli społecznej ucznia nabywane są w czasie lekcji, wycieczek, spotkań z ciekawymi ludźmi oraz warsztatów i projektów edukacyjnych. W procesie nauczania są wykorzystywane cyfrowe narzędzia oraz zasoby edukacyjne dostępne w Internecie.
Skąd to bierzemy
Treść wymagań pochodzi z załącznika do rozporządzenia: Dz.U. 2024 poz. 1019 (nadaje nowe brzmienie załącznikom 1 i 2 (podstawa z 2024 r.), od 1.09.2024). Dla tego przedmiotu to strony 386-392 Oficjalny PDF z Dziennika Ustaw. Przeniosła je maszyna, a zgodność każdego wymagania z tekstem PDF sprawdzaliśmy automatycznie. Dnia 10.11.2026 zestawienie było aktualne.
Co jest nasze: podział na działy i poziomy, lista „umiem”, wyszukiwarka i plan nauki. Czego nie zmieniamy: brzmienia wymagań ani ich numeracji. Wiążący jest zawsze tekst w Dzienniku Ustaw. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.
Inne przedmioty: liceum i technikum
Język polskiMatematykaJęzyk obcy nowożytnyBiologiaChemiaFizykaGeografiaHistoriaWiedza o społeczeństwieInformatykaBiznes i zarządzanieEdukacja dla bezpieczeństwaEtykaFilozofiaHistoria muzykiHistoria sztukiHistoria tańcaJęzyk łacińskiMuzykaPlastykaWychowanie do życia w rodzinieWychowanie fizyczne