Zgłoś błąd lub brakujący arkusz

Napisz, jakiego arkusza szukasz (egzamin, przedmiot, rok, poziom) albo co jest nie tak z plikiem. Nie podawaj danych osobowych.

Podstawa programowa z języka łacińskiego: wymagania w liceum i technikum

To oficjalna lista wymagań z języka łacińskiego, którą sprawdza egzamin i według której uczą nauczyciele. Ułożyliśmy ją w działy, z wyraźnym podziałem na poziom podstawowy i rozszerzony, i dodaliśmy listę „umiem”, wyszukiwarkę oraz plan nauki.

Najkrócej

Poziom podstawowy 77 wymagań w 6 działach
Bez poziomu rozszerzonegoW liceum i technikum ten przedmiot ma w podstawie programowej tylko jeden poziom.

Cele kształcenia (wymagania ogólne)

To ogólne umiejętności, które nauczyciel ma rozwijać. Egzamin sprawdza je przez konkretne wymagania szczegółowe poniżej.

Pokaż 6 cele
  1. I. W zakresie kompetencji językowych
    • I.1 Znajomość gramatyki i słownictwa języka łacińskiego oraz umiejętność rozumienia i tłumaczenia tekstu łacińskiego przy pomocy słownika łacińsko-polskiego.
    • I.2 Świadomość relacji między językami używanymi w Europie.
  2. II. W zakresie kompetencji kulturowych
    • II.1 Znajomość faktów dotyczących twórczości wybranych, ważnych autorów piszących po łacinie od starożytności do czasów nowożytnych oraz wybranych autorów starogreckich.
    • II.2 Znajomość wybranych ważnych zjawisk z zakresu kultury antycznej oraz tradycji antyku w kulturze polskiej i światowej.
    • II.3 Znajomość wybranych pojęć i terminów naukowych oraz ich grecko-rzymskiego rodowodu.
  3. III. W zakresie kompetencji społecznych
    • III.1 Rozumienie dziedzictwa antyku grecko-rzymskiego jako ideowego i materialnego fundamentu cywilizacji zachodniej i kultury polskiej.
    • III.2 Świadomość długiego trwania wartości zrodzonych na podłożu kultur greckiej i rzymskiej, wzbogaconych o pierwiastek judeochrześcijański.
    • III.3 Świadomość przynależności do kultury ukształtowanej w dużym stopniu przez tradycję grecko-rzymską.
    • III.4 Świadomość celowości nauczania przedmiotów humanistycznych, nakierowanych na zakorzenienie w tradycji, ocalenie i aktualizowanie istotnych z historycznego punktu widzenia wartości, postaw i idei.
  4. I. W zakresie kompetencji językowych
    • I.1 Znajomość gramatyki i słownictwa języka łacińskiego oraz umiejętność rozumienia i tłumaczenia tekstu łacińskiego przy pomocy słownika łacińsko-polskiego.
    • I.2 Świadomość relacji między językami używanymi w Europie.
  5. II. W zakresie kompetencji kulturowych
    • II.1 Znajomość faktów dotyczących twórczości wybranych ważnych autorów piszących po łacinie od starożytności do czasów nowożytnych oraz wybranych autorów starogreckich.
    • II.2 Znajomość wybranych ważnych zjawisk z zakresu kultury antycznej oraz tradycji antyku w kulturze polskiej i światowej.
    • II.3 Znajomość wybranych pojęć i terminów naukowych oraz ich grecko-rzymskiego rodowodu.
  6. III. W zakresie kompetencji społecznych
    • III.1 Rozumienie dziedzictwa antyku grecko-rzymskiego jako ideowego i materialnego fundamentu cywilizacji zachodniej i kultury polskiej.
    • III.2 Świadomość długiego trwania wartości zrodzonych na podłożu kultur greckiej i rzymskiej, wzbogaconych o pierwiastek judeochrześcijański.
    • III.3 Świadomość przynależności do kultury ukształtowanej w dużym stopniu przez tradycję grecko-rzymską.
    • III.4 Świadomość celowości nauczania przedmiotów humanistycznych, nakierowanych na zakorzenienie w tradycji, ocalenie i aktualizowanie istotnych z historycznego punktu widzenia wartości, postaw i idei.

Spis działów

Liczby w tabeli to ilość wymagań, czyli punktów do opanowania w danym dziale. Kolumna „Poziom podstawowy” dotyczy wszystkich. Kolumna „Dodatkowo na rozszerzeniu” to wymagania, które dochodzą tylko na poziomie rozszerzonym (rozszerzenie obejmuje też cały podstawowy). Kliknij dział, żeby zobaczyć jego wymagania.

Działy i liczba wymagań
DziałPoziom podstawowy (liczba wymagań)Dodatkowo na rozszerzeniu (liczba wymagań)
I. W zakresie kompetencji językowych 100
II. W zakresie kompetencji kulturowych. Uczeń posiada wiedzę na temat kultur i społeczeństw… 240
III. W zakresie kompetencji społecznych 40
I. W zakresie kompetencji językowych 100
II. W zakresie kompetencji kulturowych. Uczeń posiada wiedzę na temat kultur i społeczeństw… 250
III. W zakresie kompetencji społecznych 40

Wymagania szczegółowe

# I. W zakresie kompetencji językowych

Poziom podstawowy 10

    1. formy fleksyjne rzeczowników regularnych deklinacji I–V oraz najczęściej używanych rzeczowników nieregularnych: deus, locus, domus, Iuppiter, vis, dies,
    2. formy fleksyjne przymiotników deklinacji I–III w stopniu równym, wyższym i najwyższym,
    3. formy przysłówków w stopniu równym, wyższym i najwyższym,
    4. formy fleksyjne zaimków osobowych i dzierżawczych oraz zaimków: hic, ille, iste, is, ipse, qui, quis oraz zna zasady ich użycia,
    5. formy fleksyjne liczebników głównych i porządkowych 1–100 oraz setki i mille,
    6. formy podstawowe czasowników koniugacji I–IV oraz: – formy trybu rozkazującego czasu teraźniejszego strony czynnej (imperativus praesentis activi), – formy bezokolicznika czasu teraźniejszego (infinitivus praesentis activi et passivi) i przeszłego dokonanego (infinitivus perfecti activi et passivi), – formy trybu orzekającego w stronie czynnej i biernej czasu: teraźniejszego (indicativus praesentis activi et passivi), przeszłego dokonanego (indicativus perfecti activi et passivi), przeszłego niedokonanego (indicativus imperfecti activi et passivi), przyszłego (indicativus futuri I activi et passivi) i zaprzeszłego (indicativus plusquamperfecti activi et passivi), – formy trybu łączącego (coniunctivus) dla wszystkich czasów w stronie czynnej i biernej, – formy imiesłowów: participium praesentis activi, participium perfecti passivi, participium futuri passivi,
    7. wymienione w lit. f formy najczęściej używanych czasowników nieregularnych: esse, ire, ferre, velle, nolle oraz ich najczęściej występujące composita,
    8. podstawowe przyimki;
    1. zdania z orzeczeniem imiennym,
    2. strukturę składniową zdania w stronie czynnej i biernej,
    3. konstrukcję składniową accusativus cum infinitivo, nominativus cum infinitivo, ablativus absolutus, coniugatio periphrastica passiva,
    4. funkcje składniowe i semantyczne przypadków: dativus possessivus, ablativus temporis, nominativus i accusativus duplex, dativus auctoris, genetivus partitivus, ablativus comparationis,
    5. zdania podrzędne: zdania okolicznikowe celu, przyczyny, przyzwolenia, czasu, zdania warunkowe, skutkowe i dopełnieniowe,
    6. bezprzyimkowe użycie nazw miast;
    1. określa główną myśl tekstu,
    2. znajduje w tekście określone informacje,
    3. rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu,
    4. układa informacje w określonym porządku;

# II. W zakresie kompetencji kulturowych. Uczeń posiada wiedzę na temat kultur i społeczeństw antycznych i późniejszych, korzystających z dorobku antycznego, w następujących obszarach:

Poziom podstawowy 24

  • 1. Osoby:
  • 2. Miejsca:
  • 3. Wydarzenia:
  • 4. Pojęcia:

# III. W zakresie kompetencji społecznych

Poziom podstawowy 4

# I. W zakresie kompetencji językowych

Poziom podstawowy 10

    1. formy fleksyjne rzeczowników regularnych deklinacji I–V oraz najczęściej używanych rzeczowników nieregularnych: deus, locus, domus, Iuppiter, vis, dies,
    2. formy fleksyjne przymiotników deklinacji I–III w stopniu równym, wyższym i najwyższym,
    3. formy przysłówków w stopniu równym, wyższym i najwyższym,
    4. formy fleksyjne zaimków osobowych i dzierżawczych oraz zaimków: hic, ille, iste, is, ipse, qui, quis oraz zna zasady ich użycia,
    5. formy fleksyjne liczebników głównych i porządkowych 1–100 oraz setki i mille,
    6. formy podstawowe czasowników koniugacji I–IV oraz: – formy trybu rozkazującego czasu teraźniejszego strony czynnej (imperativus praesentis activi), – formy bezokolicznika czasu teraźniejszego (infinitivus praesentis activi et passivi) i przeszłego dokonanego (infinitivus perfecti activi et passivi), – formy trybu orzekającego w stronie czynnej i biernej czasu: teraźniejszego (indicativus praesentis activi et passivi), przeszłego dokonanego (indicativus perfecti activi et passivi), przeszłego niedokonanego (indicativus imperfecti activi et passivi), przyszłego (indicativus futuri I activi et passivi) i zaprzeszłego (indicativus plusquamperfecti activi et passivi), – formy trybu łączącego (coniunctivus) dla wszystkich czasów w stronie czynnej i biernej, – formy imiesłowów: participium praesentis activi, participium perfecti passivi, participium futuri passivi,
    7. wymienione w lit. f formy najczęściej używanych czasowników nieregularnych: esse, ire, ferre, velle, nolle oraz ich najczęściej występujące composita,
    8. podstawowe przyimki;
    1. zdania z orzeczeniem imiennym,
    2. strukturę składniową zdania w stronie czynnej i biernej,
    3. konstrukcję składniową accusativus cum infinitivo, nominativus cum infinitivo, ablativus absolutus, coniugatio periphrastica passiva,
    4. funkcje składniowe i semantyczne przypadków: dativus possessivus, ablativus temporis, nominativus i accusativus duplex, dativus auctoris, genetivus partitivus, ablativus comparationis,
    5. zdania podrzędne: zdania okolicznikowe celu, przyczyny, przyzwolenia, czasu, zdania warunkowe, skutkowe i dopełnieniowe,
    6. bezprzyimkowe użycie nazw miast;
    1. określa główną myśl tekstu,
    2. znajduje w tekście określone informacje,
    3. rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu,
    4. układa informacje w określonym porządku;

# II. W zakresie kompetencji kulturowych. Uczeń posiada wiedzę na temat kultur i społeczeństw antycznych i późniejszych, korzystających z dorobku antycznego, w następujących obszarach:

Poziom podstawowy 25

  • 1. Osoby:
  • 2. Miejsca:
  • 3. Wydarzenia:
  • 4. Pojęcia:

# III. W zakresie kompetencji społecznych

Poziom podstawowy 4

Warunki i sposób realizacji

Ta część podstawy jest skierowana do nauczycieli, ale pokazuje, jak ma wyglądać nauka tego przedmiotu.

Pokaż oficjalny tekst

Podstawowym celem nauczania języka łacińskiego jest możliwie najefektywniejsze obcowanie ucznia z tekstami literackimi i nieliterackimi (np. inskrypcjami) zapisanymi w języku łacińskim. Droga prowadząca do tego celu, a więc metody, które konkretni nauczyciele, jak również autorzy podręczników uznają za najlepsze, nie są określone w podstawie programowej w zakresie przedmiotu język łaciński. Należy pamiętać, że w Polsce, w przeciwieństwie do większości społeczeństw zachodnich, nauczanie języka łacińskiego jest niemal nieobecne, w związku z czym, niezależnie od wybranych metod nauczania, niezwykle istotnym i trudnym zadaniem stojącym przed nauczycielami jest przekonanie uczniów o atrakcyjności i wadze nauki tego języka. W związku z tym jest niezbędne:

1) zapewnienie przez szkołę odpowiednio wyposażonej sali z dostępem do pomocy wizualnych, projektora, komputera i słowników;

2) tworzenie takich zadań, które wykażą aktualność języka łacińskiego jako kodu kulturowego ułatwiającego rozumienie kultury współczesnej;

3) tworzenie takich zadań językowych, które wykażą pokrewieństwo języków obcych nowożytnych z językiem łacińskim;

4) uświadomienie uczniom, że nauka języka łacińskiego służy nie tylko wąsko pojmowanym celom pragmatycznym (np. rozwój kariery zawodowej i umiejętności zawodowych), ale przede wszystkim poszerzeniu rozumienia świata oraz spotkaniu z inną kulturą;

Skąd to bierzemy

Treść wymagań pochodzi z załącznika do rozporządzenia: Dz.U. 2024 poz. 1019 (nadaje nowe brzmienie załącznikom 1 i 2 (podstawa z 2024 r.), od 1.09.2024). Dla tego przedmiotu to strony 80-88 Oficjalny PDF z Dziennika Ustaw. Przeniosła je maszyna, a zgodność każdego wymagania z tekstem PDF sprawdzaliśmy automatycznie. Dnia 10.11.2026 zestawienie było aktualne.

Co jest nasze: podział na działy i poziomy, lista „umiem”, wyszukiwarka i plan nauki. Czego nie zmieniamy: brzmienia wymagań ani ich numeracji. Wiążący jest zawsze tekst w Dzienniku Ustaw. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.

Dlaczego ta podstawa dotyczy matury 2027?

Inne przedmioty: liceum i technikum

Język polskiMatematykaJęzyk obcy nowożytnyBiologiaChemiaFizykaGeografiaHistoriaWiedza o społeczeństwieInformatykaBiznes i zarządzanieEdukacja dla bezpieczeństwaEtykaFilozofiaHistoria muzykiHistoria sztukiHistoria tańcaJęzyk regionalny: język kaszubskiMuzykaPlastykaWychowanie do życia w rodzinieWychowanie fizyczne